Newsletter
Wpisz swój email, aby otrzymywać powiadomienia o nowych informacjach na naszej stronie internetowej.
Aktualności
Partnerstwa lokalne tworzące politykę publiczną?

Celem dwóch seminariów zorganizowanych w tym roku przez OECD LEED Forum Partnerstwa i Lokalnego Zarządzania (w Wiedniu i w Dublinie) było zbadanie zakresu, w jakim partnerstwa mogą zwiększyć swój wkład w tak zwane ,,wielopoziomowe zarządzanie”. Debaty pokazały, że partnerstwa stały się już nie tylko mechanizmami wdrażania europejskich, czy narodowych polityk/programów publicznych, ale wnoszą coraz cenniejszy własny wkład do procesu ich rozwoju.

Mike Geddes twierdzi, że istnieją dwie perspektywy patrzenia na rolę lokalnych partnerstw w odniesieniu do kwestii rozwijania i realizacji polityki publicznej; tradycyjna, postrzega lokalne partnerstwa jako mechanizm realizacji narodowej i międzynarodowej polityki publicznej, w ramach hierarchicznego i odgórnie realizowanego modelu programów publicznych; alternatywna, uznaje je za część struktury wielopoziomowego zarządzania, gdzie mają one swój wkład zarówno w tworzenie jak i realizację polityki publicznej.

W praktyce rola lokalnych partnerstw sytuuje się zwykle gdzieś pomiędzy biegunami wyznaczanymi przez wspomniane modele. Eksperci zastanawiają się, w jaki sposób uaktywnić partnerstwa lokalne na polu tworzenia polityki publicznej. Zdaniem Geddes’a lokalne partnerstwa chcą wpływać na politykę publiczną ponieważ:
- bieżąca polityka, np. rządu krajowego, może przeszkadzać lub ograniczać lokalne partnerstwo w osiągnięciu celów i wykonaniu zadań;
- polityka publiczna w niewystarczającym stopniu bierze pod uwagę lokalne warunki, potrzeby czy możliwości;
- lokalne partnerstwa rozwinęły dobre praktyki, sprawdzone w działaniu i wiedzą z doświadczenia co działa, a co nie.

W trakcie wiedeńskich i dublińskich warsztatów wiele partnerstw wskazywało różne powody, dla których chcą wpływać na politykę publiczną. Na przykład kanadyjskie Partnerstwo Calgary „Aktywna Społeczność”, zajmujące się zwalczaniem ubóstwa uważa, że polityka agencji rządowych nie jest ani systematyczna ani systemowa, nie dociera do przyczyn wywołujących ubóstwo, dlatego potrzebne jest bardziej holistyczne podejście. Styryjski Pakt Zatrudnienia z Austrii, widzi potrzebę zakotwiczenia polityki zatrudnienia w innych obszarach polityki publicznej na poziomie prowincji, aby wprowadzić zadania dotyczące zatrudnienia do wielu politycznych domen. Partnerstwo Rozwój Ballyhoury w Irlandii, działające w obszarze wiejskim, chce wywierać wpływ na politykę publiczną tak, żeby nie pomijała ona w swoich programach spraw wiejskich oraz, żeby już na etapie powstawania była ,,sprawdzona w terenie wiejskim”. Niektóre lokalne partnerstwa strategiczne (LSP) w Anglii chcą mieć wpływ na decyzje rządu Zjednoczonego Królestwa w sprawie parametrów dotyczących zakresu działania, odpowiedzialności i środków dla LSP.

Należy jednak zauważyć, że nie wszystkie lokalne partnerstwa przejawiają wolę wpływania na politykę publiczną – niektóre wydają się być zadowolone z pełnienia roli wykonywania przedsięwzięć, lub nie znajdują czasu na zastanowienie się nad pełnieniem szerszej roli.

Wpływ partnerstw na politykę publiczną może być istotny w różnych wymiarach. Pierwszym z nich jest oddziaływanie na politykę społeczną na poziomie lokalnym, co dla wielu partnerstw jest najważniejsze. Na przykład partnerstwo Centralna Uusimaa w Finlandii, stawia sobie za cel wytworzenie współodpowiedzialności i pozytywnego podejścia lokalnych partnerów do problemu zatrudnienia. Oznacza to wpływanie na politykę zarówno podmiotów publicznych jak i biznesu.

Inny wymiar oddziaływania partnerstw dotyczy poziomu regionalnego i narodowego polityki publicznej. Przykłady pokazują, że z reguły lokalne partnerstwa mają wpływ jedynie na marginalne elementy narodowej polityki publicznej, jak również tylko na pewne szczegóły dotyczące jej wdrażania. Niewiele jest przykładów szerszego lub systemowego oddziaływania na proces tworzenia polityki. Narodowe i regionalne instytucje rządowe zwykle dają pierwszeństwo własnym celom, niż pochodzącym od reprezentantów lokalnych. Z warsztatów wynika jednak, że ostatnio wzrasta liczba przykładów znaczących interwencji lokalnych partnerów na tych poziomach. Na przykład wszystkie sześć terytorialnych paktów zatrudnienia w Austrii połączyło się dla opracowania „Zielonego Dokumentu”, proponującego program dla osób starszych, co implikuje dalsze działania rządu w tym zakresie a także działania prowincji i regionów.

Kolejny wymiar wpływu lokalnych partnerstw na politykę publiczną dotyczy poziomu Unii Europejskiej. Jest on jednak zupełnie marginalny. Głównym powodem może być czas funkcjonowania partnerstw, który często ograniczony jest do realizacji jednego programu i działania. Tak więc partnerstwa, które nie są związane z jakimś narodowym czy unijnym programem, są zainteresowane jednostkowymi sprawami.

Dla lokalnych partnerstw prawdopodobnie najważniejszym środkiem wywierania wpływu na politykę publiczną jest wykorzystanie powiązań i kanałów komunikacji istniejących w ramach systemów wielopoziomowego zarządzania. Jednakże aby wykorzystać skutecznie te kanały, lokalne partnerstwa muszą być pewne własnej lokalnej legitymizacji oraz posiadać odpowiednie możliwości i kompetencje. Oznacza to jednak, że potrzebę rozbudowania organizacyjnego, by skutecznie zaangażować się w pracę kształtowania polityki publicznej.

Tegoroczne warsztaty OECD LEED Forum Partnerstwa i Lokalnego Zarządzania pokazały, że tylko dojrzałe partnerstwa (a szczególnie te które swój żywot wydłużyły poza uruchomienie określonych programów) zmieniły obszar swojego działania i postawiły własne wymagania wobec polityki publicznej, mają rzeczywisty wpływ na tę politykę. Ważne będzie rozszerzenie zebranych przez nie doświadczeń na pozostałe inicjatywy partnerskie.

Maciej Popławski