Newsletter
Wpisz swój email, aby otrzymywać powiadomienia o nowych informacjach na naszej stronie internetowej.
Aktualności
Odbyło się Forum Partnerstwa Lokalnego

21 lutego 2008 r. w siedzibie Centrum Partnerstwa Społecznego „Dialog” odbyło się Forum Partnerstwa Lokalnego. Głównym celem spotkania było podsumowanie dotychczasowych doświadczeń z zakresu rozwoju lokalnego partnerstwa w Polsce. Patronat nad forum objęła Minister Pracy i Polityki Społecznej Jolanta Fedak.

Tematyka forum skupiła się wokół problemów wykorzystanie potencjału rozwojowego środowisk lokalnych, w szczególności w oparciu o zasadę partnerstwa. Omawiano narzędzia dla działalności lokalnej i warunki sprzyjające osiągnięciu sukcesu w ramach partnerstwa. Mówiono o doświadczeniach partnerskich w Polsce, przedstawiając przy tym rolę partnerstw zarówno w poprzednim okresie programowania 2004-2006, jak i nadchodzącym okresie programowania, zwłaszcza w kontekście wsparcia dostępnego dla partnerstw w latach 2007-13 w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Uczestnicy forum mieli też szansę poznać brytyjskie doświadczenia z budowania Lokalnych Partnerstw Strategicznych. W roli prelegentów wystąpili wybitni znawcy problematyki partnerstwa lokalnego Piotr Wołkowiński z Francji oraz, po raz pierwszy w Polsce, Catherine Staite z Wielkiej Brytanii. Marcin Komosa z Ministerstwa Rozwoju Regionalnego opowiedział o finansowaniu partnerstw w PO Kapitał Ludzki. 

Forum sfinansowano z Europejskiego Funduszu Społecznego, wspierającego mechanizmy dialogu i partnerstwa na szczeblu lokalnym i regionalnym. Wzięło w nim około osiemdziesięciu gości z całego kraju, którzy reprezentowali administrację lokalną, organizacje pozarządowe, związki zawodowe i przedsiębiorców – wszystkich łączyło zainteresowanie problematyką partnerstw lokalnych.

Forum odbyło się w dwóch częściach – na pierwszą złożyły się prezentacje ekspertów, drugą stanowił panel dyskusyjny, który dał okazję do debaty. Wzięli w niej udział zarówno uczestnicy, jak i eksperci Forum.

Finansowanie inicjatyw partnerskich - możliwości i najbliższe perspektywy

Forum otwierała prezentacja poświęcona finansowaniu inicjatyw partnerskich – o możliwościach i najbliższych perspektywach dla partnerstw mówił Marcin Komosa, ekspert z Ministerstwa Rozwoju Regionalnego. Unia Europejska dostrzega wartość i potencjał partnerstw, widzi też konieczność realnej współpracy administracji z organizacjami pozarządowymi na zasadzie partnerstwa publiczno-społecznego, które stanowi żywe wcielenie zasady pomocniczości. Wnioski z dotychczasowych doświadczeń z partnerstwami w krajach Unii są jednoznaczne: partnerstwa się sprawdzają - stymulują oddolne, działania, przez co pozwala na efektywniejsze dostosowanie rozwiązań do lokalnych potrzeb. W poprzednim okresie programowania Polska miała już szansę wykorzystać część funduszy strukturalnych na budowanie partnerstw, między dzięki bardzo udanemu wdrożeniu Programu Pilotażowego LEADER+ oraz realizacji Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL. Marcin Komosa przedstawił uczestnikom Forum ramy wsparcia dostępnego dla partnerstw ze środków funduszy strukturalnych w nadchodzącym okresie finansowania. Uczestnicy Forum mogli się między innymi dowiedzieć, iż kwestia partnerstw jest traktowana w nowym okresie programowania horyzontalnie. Oznacza to między innym, że projekty, które będą zawierały element partnerstwa będą dodatkowo premiowane. Partnerstwa, które obejmują administrację, partnerów społecznych, społeczności lokalne i organizacje społeczne mogą występować jako projektodawcy lub ostateczni odbiorcy w kilku Priorytetach PO KL. Wzmacnianie partnerstw będzie jednym z celów strategicznych programu, wsparcie unijne ma pomóc w tworzeniu i wspieraniu porozumień partnerów społecznych i organizacji pozarządowych oraz w rozwijaniu procesu konsultacji społecznych. Ekspert wymienił te Działania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki na lata 2007-2013, które zaprojektowano ze szczególnym uwzględnieniem roli partnerstwa społecznego: 5.4 Rozwój potencjału trzeciego sektora, 5.5 Rozwój Dialogu Społecznego oraz Poddziałanie 8.1.3 Wzmacnianie lokalnego partnerstwa na rzecz adaptacyjności – projekty konkursowe realizowane przez partnerów społecznych.

Alokacja środków na wspieranie organizacji pozarządowych w celu ich efektywnego i profesjonalnego uczestnictwa w mechanizmach partnerstwa (Działanie 5.4) wyniesie 100,2 mln euro, na wsparcie dialogu społecznego przewidziano około 22 mln euro, niemal tyle samo zamierza się przeznaczyć na wzmacnianie lokalnego partnerstwa na rzecz adaptacyjności (Poddziałanie 8.1.3). Prelegent zwrócił także uwagę na szereg działań wspierających w nowym okresie programowania inicjatywy lokalne, które mogą być realizowane z udziałem partnerstw: 6.3 Inicjatywy lokalne na rzecz podnoszenia poziomu aktywności zawodowej na obszarach wiejskich, 7.3. Inicjatywy lokalne na rzecz aktywnej integracji - rozwój dialogu, partnerstwa publiczno-społecznego i współpracy na rzecz rozwoju zasobów ludzkich na poziomie lokalnym oraz 9.5 Oddolne inicjatywy edukacyjne na obszarach wiejskich.

Metody wdrażania publicznych polityk i ożywiania lokalnej aktywności obywatelskiej

Od wielu lat obserwujemy ewolucję metod zarządzania: od wiosłowania do sterowania – dziś rząd, samorząd ma nie tyle działać za obywateli, co raczej sterować ich działaniami – przekonywał Piotr Wołkowiński, francuski ekspert i trener pracujący z partnerstwami lokalnymi. Partnerstwo pozwala właśnie przejść od wiosłowania do sterowania, oznacza to przejście od przepisów do gwarancji wolnego działania. Ekspert opisał pięć filarów budowania partnerstw: prawo do podejmowania inicjatyw, postawę, kapitał społeczny, partycypacja i pojęcie demokracji.

Nie ma partnerstw bez zaufania. Piotr Wołkowiński przewrotnie pytał uczestników Forum: Czy Państwo zrobili coś kiedyś dla kogoś zanim podpisali Państwo umowę? A może Państwo nie zrobili czegoś, bo nie było umowy? W obu przypadkach pojawiły się odpowiedzi twierdzące. A więc były sytuacje kiedy tego zaufania zabrakło – konkludował ekspert.

Dla zaufania konieczny jest również przepływ informacji – skuteczna komunikacja jest warunkiem zaistnienia zaufania. Wymiana informacji to również najbardziej podstawowa z form partycypacji, kolejnego narzędzia działalności lokalnej. Kolejne stadia partycypacji różnią się zaangażowaniem aktorów, ostatnie z nich, zarazem najefektywniejsze dla partnerstwa jest współrządzenie.

Prawo do podejmowania inicjatyw wymaga wolności: jeśli mieszkaniec ma być aktorem musi mieć swobodę aby móc działać - nadmiar przepisów i administracji to działanie utrudnia. To nie przepis a ludzie sprawiają, że państwo działa – bez ludzi państwo jest puste - przekonywał Piotr Wolkowiński. Otoczka administracyjna powinna być miękka, ułatwiając tym samym działalność obywatelom. Omawiając rolę gmin w partnerstwach Wołkowiński podkreślał konieczność przejścia z działalności wykonawczej na strategiczną: władze samorządowe powinny się tak zorganizować, aby mieć czas na planowanie, myślenie o potrzebach ludności.

Nawiązując do wyróżnionego na wstępie warunku budowania partnerstw jakim jest właściwa postawa aktorów, prelegent podkreślił, że bardzo ważne jest aby nasi partnerzy mieli poczucie bezpieczeństwa, byli pewni swojej pozycji. Ekspert podkreślał, iż pracując z partnerstwami poświęca dużo czasu, aby ich uczestnicy dobrze się poznali. Partnerstwo wymaga wzajemnego zrozumienia, również na poziomie języka i pojęć jakimi operują jego uczestnicy, oraz bezpośrednich relacji.

Wolkowiński mówił też o kluczach do sukcesu partnerstwa. Po pierwsze – wyliczał – musimy sobie uświadomić, że partnerstwo powinno być skupione nie wokół projektu, ale wokół terytorium, a więc czegoś co jest stałe. Dla udanego partnerstwa niezbędna jest wspólna wizja terytorium i jego potrzeb – tę łatwiej budować wiedząc, czego chcemy osiągnąć. Na koniec warto sobie uświadomić, że roli w partnerstwie wcale nie wyznaczają przede wszystkim nasze role instytucjonalne. Wejście w partnerstwo powinno wiązać się ze zmianą postawy a ta może także oznaczać pozostawienie na zewnątrz swojej roli instytucjonalnej.

Lokalne Partnerstwa Strategiczne w Anglii

O doświadczeniach brytyjskich w dziedzinie budowania partnerstw opowiadała Catherine Staite z The Office for Public Management Ltd, organizacji pozarządowej, która wspiera rozmaite instytucje publiczne oraz NGOsy w efektywniejszym osiąganiu pozytywnego oddziaływania w wymiarze społecznym i wyższego poziomu świadczonych usług publicznych. Ekspert opowiadała uczestnikom Forum o strukturze władz lokalnych w Wielkiej Brytanii oraz historii i okolicznościach powstawania partnerstw na Wyspach. Pewnym zaskoczeniem dla części uczestników Forum był fakt, że władze lokalne w GB od ośmiu lat mają obowiązek budowania Lokalnych Partnerstw Strategicznych z organizacjami pozarządowymi i przedsiębiorcami. Partnerstwa rozwijają Strategie Społeczności Lokalnych, które wymagają planowania w perspektywie minimum 3 letniej. W partnerstwach uczestniczą również przedstawiciele lokalnej policji, straży pożarnej, służby zdrowia i ośrodków dla bezrobotnych.

Czy partnerstwa się sprawdzają? Niewątpliwie tak – pozwalają efektywniej wykorzystywać władzom lokalne zasoby, dają szanse wyboru lepszych rozwiązań, pomagają konsolidować odpowiedzialność rozmaitych podmiotów za świadczenie lokalnych usług, pozwalają też na wieloaspektowe podejście do bardzo różnych problemów społecznych.

Bazując na bogatych doświadczeniach pracy z partnerstwami, Catherine Staite omówiła fazy rozwoju partnerstw. Na początku ludzie pracują nad partnerstwem z wielkim entuzjazmem, z czasem pojawiają się pierwsze problemy, ludzie zaczynają być coraz bardziej sfrustrowani a produktywność partnerstwa spada, co może zakończyć się nawet jego klęską – tłumaczyła Catherine Staite. Jeśli problemy uda się rozwiązać partnerstwo wchodzi etap trzeci, czyli etap dynamicznego rozwoju - uczestnicy partnerstwa widzą, że ich wysiłek się opłacił, że problemy udało się przezwyciężyć – to daje jeszcze więcej zapału do działania. Pod koniec etapu trzeciego pojawia się kolejne zagrożenie – ci, którzy od początku pracowali dla partnerstwa zdobyli na tyle bogate doświadczenie, iż stają się atrakcyjnymi pracownikami dla sektora prywatnego. Jeśli partnerstwo przezwycięży zagrożenia związane z odpływem doświadczonych kadr, utrzyma wzrost swej produktywności, wchodząc w czwartą fazę - zrównoważonego rozwoju.