Newsletter
Wpisz swój email, aby otrzymywać powiadomienia o nowych informacjach na naszej stronie internetowej.
Partnerstwo „Wyprowadzić na prostą”

Bezdomność i bezrobocie to problemy społeczne które, jeśli występują wspólnie, są szczególnie trudne do przezwyciężenia. Ich efektem jest marginalizacja osób nimi dotkniętych i wykluczenie z życia społecznego.
W chwili obecnej w naszym kraju liczbę osób bezdomnych szacuje się na minimum 30 tysięcy. Liczba ta zwiększy się drastycznie, jeżeli uwzględni się osoby zagrożone bezdomnością – mieszkające w lokalach substandardowych, czy narażone na utratę dotychczasowego mieszkania. 90 % bezdomnych boryka się z problemem długotrwałego bezrobocia, zaledwie 4 % z rzeszy bezdomnych posiada stałe zatrudnienie.
Pomoc osobom dotkniętym bezdomnością lub nią zagrożonym – a jednocześnie bezrobotnym – jest celem Partnerstwa „Wyprowadzić na prostą” (Wnp), realizowanego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL.
„Wyprowadzić na prostą” składa się z trzech zintegrowanych komponentów:

  • Partnerstwo Lokalne,
  • Punkty Aktywizacji Bezrobotnych (PAB-y),
  • Beneficjenci Ostateczni / Metoda Towarzyszenia / Akompaniatorzy.

KOMPONENT 1:
Utworzenie Partnerstwa „Wyprowadzić na prostą” zostało zainicjowane w 2005 r. przez Zarząd Główny Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta we Wrocławiu i Caritas Diecezji Kieleckiej oraz inne podmioty, które wspólnie wypracowały strategię na rzecz ułatwienia dostępu do rynku pracy osobom bezdomnym i zagrożonym bezdomnością. Partnerstwo realizuje swoje cele na terenie całego kraju poprzez sieć 11 Punktów Aktywizacji Bezrobotnych (PAB-ów), czyli placówek stworzonych z myślą o osobach bezdomnych i zagrożonych bezdomnością, jednocześnie długotrwale bezrobotnych.
W PAB-ach realizowana jest innowacyjna Metoda Towarzyszenia oraz inne formy pomocy w zakresie aktywizacji społecznej i zawodowej (np. warsztaty motywacyjne, dostęp do aktualnych ofert pracy, kursów i szkoleń, nauka i możliwość zredagowania dokumentów aplikacyjnych oraz skorzystania z komputera i urządzeń biurowych).

Celem Partnerstwa „Wyprowadzić na prostą” jest wspólne wypracowanie, dotychczas niepraktykowanych, działań na rzecz rozwiązania problemu skrajnie trudnego dostępu osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością do rynku pracy.

Efektem realizacji Partnerstwa ma być opracowanie i wdrożenie nowej w Polsce strategii działania na rzecz aktywizacji zawodowej i społecznej osób znajdujących się w bardzo ciężkiej sytuacji, wynikającej w dużej części z niemożności podjęcia zatrudnienia. W ramach podejmowanych przez Partnerstwo działań ma zostać wypracowany innowacyjny model współpracy pomiędzy instytucjami dotychczas niewspółpracującymi, co podniesie efektywność podejmowanych działań i umożliwi wykreowanie nowych rozwiązań w zakresie aktywizacji zawodowej i społecznej osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością. Partnerstwo dąży też do zmiany postaw pracodawców wobec osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością. Jednym z celów działań podejmowanych przez Caritas oraz placówki Towarzystwa Pomocy im św. Brata Alberta w kilkunastu miejscach w kraju jest stworzenie Lokalnych Porozumień Partnerstwa. Miałyby one być partnerstwami lokalnymi, skupiającymi osoby i instytucje chcące aktywnie włączyć się w dziania na rzecz bezdomnych i bezrobotnych.

W Projekcie „Wyprowadzić na prostą” bierze udział m.in. 8 oddziałów terenowych (kół) Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta (TPBA) – z Bielic, Bytomia, Gliwic, Łodzi, Ostrowa Wielkopolskiego, Rybnika, Sanoka i Zabrza.
Do zakresu obowiązków oddziałów terenowych (kół) TPBA należy uruchomienie oraz zapewnienie bieżącego funkcjonowania Punktów Aktywizacji Bezrobotnych (PAB-ów), a także promocja i upowszechnianie dobrych praktyk, połączone ze zorganizowaniem konferencji upowszechniających rezultaty na szczeblu lokalnym. Wśród wyznaczonych zadań znajduje się także opracowanie wspólnej strategii, razem z Powiatowymi Urzędami Pracy i potencjalnymi pracodawcami,  na rzecz bezrobotnych osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością.

KOMPONENT 2:
Punkty Aktywizacji Bezrobotnych (PAB-y) to przyjazne i bezpieczne środowisko pracy Akompaniatorów z Beneficjentami (osobami bezdomnymi, bądź zagrożonymi bezdomnością). PAB-y są zlokalizowane w centrach miast i gmin, dostępne dla Beneficjentów przez 8 godzin, 5 dni w tygodniu. Składają się z dwóch pomieszczeń, w tym jednego przystosowanego do rozmów indywidualnych, wyposażone są w komputer z dostępem do Internetu, telefon, urządzenia biurowe, aktualne oferty pracy. PAB-y spełniają optymalne warunki do pracy Akompaniatorów z Beneficjentami Ostatecznymi, która trwa minimum od 3 do 6 miesięcy.
PAB-y powstały w: Bielicach k/Nysy, Bytomiu, Częstochowie, Gliwicach, Kielcach, Łodzi, Ostrowie Wielkopolskim, Leszczynach k/Rybnika, Sanoku, Sosnowcu i Zabrzu. 

KOMPONENT 3:
Beneficjenci Ostateczni to osoby bezdomne i zagrożone bezdomnością, zarówno kobiety (w tym matki z dziećmi), jak i mężczyźni. Są to mieszkańcy schronisk i noclegowni dla bezdomnych oraz osoby korzystające z pomocy w punktach dla osób zagrożonych problemem bezdomności. Osoby te stanowią grupę zróżnicowaną pod względem doświadczeń zawodowych i doświadczeń w poszukiwaniu pracy. Często są zniechęcone dotychczasowym brakiem pozytywnych efektów swoich działań. Ich poczuciu niepewności i rozgoryczenia towarzyszą często wątpliwości dotyczące słuszności dokonywanych wyborów. Codziennie korzystają z systemu wsparcia regulowanego przez przepisy prawne zawarte w ustawie o pomocy społecznej.
Bezdomni i zagrożeni bezdomnością w większości charakteryzują się niskim poziomem wykształcenia i kwalifikacji zawodowych, biernością zawodową i olbrzymimi deficytami w zakresie umiejętności psychospołecznych. Mogą się różnić pod względem wieku, stażu pracy, poziomu wiedzy ogólnej, możliwości przyswajania nowych treści, czy sprawności w czytaniu i pisaniu. Natomiast cechą wspólną, która ich wszystkich łączy, jest niski poziom umiejętności radzenia sobie na rynku pracy.
Brak profilaktyki działań powoduje, że grupa osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością stale się powiększa. Placówki, do których takie osoby trafiają, świadczą pomoc tylko w zakresie podstawowym: dają schronienie, odzież, posiłki. W zdecydowanej większości nie podejmują natomiast działań aktywizujących zawodowo bezdomnych i zagrożonych bezdomnością. Przyzwyczajenie do długotrwałego bezrobocia i uzależnienie od pomocy społecznej prowadzą do wyizolowania społecznego.
Zdezaktualizowane uprawnienia zawodowe, uzależnienia (w tym uzależnienie od alkoholu), obniżone poczucie własnej wartości, długotrwały stres, brak stabilizacji społecznej i zaburzenia psychiczne - to tylko niektóre z tak licznie nagromadzonych deficytów psychospołecznych w grupie docelowej Projektu. Stąd kluczowe jest zastosowanie kompleksowych usług połączonych z działaniami mającymi na celu aktywizację społeczną i zawodową osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością. Taką integrację usług i działań gwarantuje tylko stworzenie Partnerstw Lokalnych.

Metoda Towarzyszenia (realizowana w PAB-ach) to sposób pracy z bezrobotnymi osobami bezdomnymi lub zagrożonymi bezdomnością, czyli Beneficjentami Projektu. Cechą innowacyjną Metody jest indywidualne podejście, zapewnienie wsparcia i poświęcenie czasu, jakiego taka osoba potrzebuje, aby aktywnie włączyć się w życie zawodowe i społeczne.
W drodze na rynek pracy Beneficjentom towarzyszą Akompaniatorzy, czyli osoby specjalnie przeszkolone w zakresie aktywnego wspierania, motywowania i zachęcania Beneficjentów do podejmowania przez nich działań zmierzających do znalezienia zatrudnienia.
Metoda Towarzyszenia polega na bezpłatnych i regularnych spotkaniach Akompaniatorów z Beneficjentami i przebiega według kolejno następujących po sobie etapów:

  • pierwszy kontakt,
  • aktywne słuchanie,
  • ocena sytuacji-diagnoza,
  • towarzyszenie i wsparcie.

Akompaniatorzy to osoby kluczowe w „Wyprowadzić na prostą”, stosują Metodę Towarzyszenia, spełniają zadania szeroko pojętego doradcy zawodowego. Profil działania Akompaniatorów jest podobny do działań podejmowanych przez indywidualnych doradców, określanych mianem job-coach, którzy pomagają osobom zagrożonym bezrobociem w odnalezieniu swojego miejsca na rynku pracy. Jednak w przeciwieństwie do nich, Akompaniatorzy nie wyręczają Beneficjentów w czynnościach związanych z poszukiwaniem pracy.

W Projekcie „Wyprowadzić na prostą” Akompaniatorzy posiadają wysokie umiejętności interpersonalne, legitymują się wyższym wykształceniem w dziedzinie nauk społecznych lub humanistycznych oraz posiadają wiedzę z zakresu rozwiązywania problemów społecznych. Kandydaci zostali przygotowani do pełnionej roli poprzez system szkoleń podzielonych na 3 etapy. W sumie szkolenia obejmowały 160 godzin zajęć wykładowych i warsztatowych. Pomiędzy kolejnymi etapami szkoleń Akompaniatorzy odbywali staże w placówkach dla bezdomnych, dzięki czemu mieli możliwość weryfikowania na bieżąco zdobytej wiedzy teoretycznej i umiejętności praktycznych. Tematyka szkoleń była dopasowana do problemu bezrobocia wśród osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością i obejmowała takie kwestie, jak: Metoda Towarzyszenia; wykluczenie społeczne, zagadnienia bezdomności, bezrobocia i uzależnień; podstawy psychologii oraz budowanie relacji z osobami długotrwale bezrobotnymi.

Akompaniatorzy są osobami, które wspierają bezdomnych i zagrożonych bezdomnością (Beneficjentów) w ich działaniach zmierzających do podjęcia zatrudnienia. Zadaniem Akompaniatorów jest motywowanie i udzielanie pomocy przy zachowaniu pełnej samodzielności przez Beneficjentów. Niezwykle istotna jest dyspozycyjność Akompaniatorów oraz podmiotowe traktowanie Beneficjentów. Każdy Beneficjent odbywa średnio 2 spotkania w miesiącu z Akompaniatorem (60 - 90 minut), w czasie których zdaje relację z działań podjętych przez siebie w kierunku zdobycia zatrudnienia.

Kolejnym etapem pracy Metodą Towarzyszenia jest wspólne diagnozowanie sytuacji i wyznaczanie dalszych działań, dostosowanych do potrzeb konkretnej osoby. Należy podkreślić, że osoba bezdomna/zagrożona bezdomnością jest traktowana jak partner, z którym omawia się planowane działania, a stosowana Metoda Towarzyszenia nastawiona jest na wspomaganie rozwoju osobistego Beneficjenta i naukę samodzielnego poruszania się po rynku pracy. 
 

Partnerstwo Ponadnarodowe

Jedną z cech charakterystycznych Inicjatywy Wspólnotowej „EQUAL” (w ramach której realizowany jest Projekt „Wyprowadzić na prostą”) jest jednoczesne realizowanie innowacyjnych przedsięwzięć nie tylko na szczeblu krajowym, ale również na szczeblu ponadnarodowym. Z tego powodu zostało utworzone Partnerstwo Ponadnarodowe (PP) „Back on Track”, które tworzą przedstawiciele 3 krajów:

  • Partnerstwo „Wyprowadzić na Prostą” (Polska),
  • der Sjtiel, Tussenvoorziening z Herleen (Holandia),
  • Greckokatolicka diecezna charita, Charitas z Presov (Słowacja).

Każda z organizacji na terenie swojego kraju realizuje własny Projekt, a wspólnym interesem Partnerów Ponadnarodowych jest dobro osób defaworyzowanych na rynku pracy.
Celem Partnerstwa Ponadnarodowego (PP) jest wymiana informacji i doświadczeń, rozwijanie nowych metod oraz wdrażanie na poziomie europejskim innowacyjnych rozwiązań związanych z reintegracją społeczną i zawodową bezdomnych.
Współpraca między trzema partnerstwami w latach 2005-2007 ma również przyczynić się do upowszechnienia wypracowanych metod i włączania ich w program polityki społecznej na płaszczyźnie lokalnej, krajowej i międzynarodowej.

Sukces PP mają zagwarantować przede wszystkim prace 3 powołanych  międzynarodowych grup roboczych. Celem grupy roboczej zatytułowanej „metody”, za którą odpowiada Holandia, jest poznanie i wypracowanie skutecznych metod włączania bezdomnych w rynek pracy. Celem grupy roboczej zatytułowanej „szkolenia”, za którą odpowiada Słowacja, jest poznanie i wypracowanie nowych programów szkoleniowych dla Beneficjentów Projektu. Natomiast celem grupy roboczej zatytułowanej „dimaev” za którą odpowiada Polska jest  upowszechnianie (dissemination) rezultatów, włączanie ich w główny nurt polityki i praktyki (mainstreaming) oraz ewaluacja (evaluation) Projektu.

Podstawowym problemem, z jakim muszą się obecnie zmagać poszczególne organizacje na terenie Polski, Holandii i Słowacji jest brak współpracy między instytucjami działającymi w obszarze pomocy socjalnej. Instytucje te nie podejmują wspólnych inicjatyw na rzecz aktywizacji zawodowej i społecznej grup dyskryminowanych na rynku pracy. Ich pole działania ogranicza się do rutynowych działań i metod stosowanych dotychczas w rozwiązywaniu problemów bezrobocia wśród osób bezdomnych.

Dlatego sensem istnienia PP jest:

  • stworzenie platformy współpracy między organizacjami z trzech krajów europejskich pracujących na rzecz bezdomnych;
  • możliwość efektywnego, wzajemnego uczenia się, połączona z wykorzystaniem i wypromowaniem zdobytej wiedzy i doświadczeń;
  • synergia efektów partnerstw krajowych poprzez współpracę ponadnarodową zgodnie z zasadą: „razem osiągniemy więcej niż każdy z osobna”.

Współpraca ponadnarodowa między Partnerami z Polski, Holandii i ze Słowacji zaowocuje wypracowaniem wspólnej strategii przeciwdziałania dyskryminacji osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością na rynku pracy.


Rezultaty projektu „Wyprowadzić na prostą”
Efekty dotychczasowej działalności


REZULTATY MIĘKKIE PROJEKTU:

  • zmiana postawy Beneficjentów wobec własnego bezrobocia,
  • wzrost samooceny,
  • lepsze zdolności adaptacyjne,
  • realne poczucie wzrostu własnych umiejętności interpersonalnych,
  • poprawa funkcjonowania psychospołecznego,
  • wzrost samodzielności w rozwiązywaniu własnych problemów,
  • wzrost aspiracji i konkretyzacja planów życiowych,
  • wzrost punktualności i odpowiedzialności za podejmowane zadania,
  • wzrost umiejętności zwiększających atrakcyjność na rynku pracy.


REZULTATY TWARDE PROJEKTU:

  • 4666 potencjalnych Beneficjentów zostało poinformowanych o możliwościach uzyskania pomocy,
  • 397 osób korzysta lub skorzystało z pełnej oferty pomocowej Punktów Aktywizacji Bezrobotnych (w tym 235 mężczyzn i 162 kobiety; 200 osób bezdomnych i 197 zagrożonych bezdomnością),
  • 2160 osób skorzystało z pomocy doraźnej,
  • 195 osób wzięło udział w wyjazdowych warsztatach motywacyjnych.

(stan na 30 marca 2007 r.)

odbyły się 554 spotkania indywidualne Beneficjentów z Akompaniatorami,

  • 158 ofert pracy zostało przedstawionych Beneficjentom,
  • 211 dokumentów aplikacyjnych stworzyli Beneficjenci,
  • 883 razy kontaktowali się telefoniczne z pracodawcami,
  • odbyli 129 rozmów kwalifikacyjnych.

(dane obejmują tylko I kwartał 2007 r.)

  • 122 osoby (tj. 43% beneficjentów ostatecznych, którzy przerwali uczestnictwo w Projekcie – na etapie planowania Projektu zakładano wartość 15%) podjęło zatrudnienie na podstawie umów o pracę (w tym 74 mężczyzn i 48 kobiet; 52 osoby bezdomne i 70 zagrożonych bezdomnością).

(stan na 30 marca 2007 r.)

Źródło: strona internetowa www.wnp.org.pl