Newsletter
Wpisz swój email, aby otrzymywać powiadomienia o nowych informacjach na naszej stronie internetowej.
Rodzina rodzinie

Ciekawym przykładem inicjatywy łączącej partnerskie działania różnych rodzajów podmiotów społecznych - od państwowych i samorządowych po prywatne, od dużych instytucji po pojedyncze osoby - jest program „Rodzina Rodzinie”. Realizuje go warszawskie Centrum Projektów Obywatelskich. Program obejmuje obecnie pomocą około 5 tysięcy osób potrzebujących i podobną liczbę osób pomagających.

Zasady projektu są proste. Potrzebujące ubogie rodziny z całego kraju zgłaszają się same lub są zgłaszane przez kogoś – za ich wiedzą – do bazy danych. Z kolei rodziny, które chcą pomagać innym, w tejże bazie mogą wybrać tych, którym zaoferują wsparcie rzeczowe. Taka baza działa jako część portalu internetowego, zawierającego różne informacje o potrzebujących – ich sytuacji materialnej, oczekiwaniach w kwestii pomocy itp. Samo Centrum pełni rolę koordynacyjną, „kojarząc” ze sobą obie strony – darczyńców i odbiorców pomocy. Zmniejsza to koszty obsługi biurokratycznej oraz zwiększa wiarygodność projektu. Pomoc (wyłącznie rzeczowa) trafia bezpośrednio od jednej rodziny do drugiej, a odbiorca nie jest anonimowy lub zbiorczy, lecz zostaje wybrany świadomą decyzją darczyńcy. W ten sposób minimalizuje się dwie podstawowe wady – utratę części pomocy na rzecz podmiotu obsługującego projekt oraz niepewność darczyńców, czy ich pomoc trafi do naprawdę potrzebujących.

Rolą CPO jest, oprócz prowadzenia bazy danych, także weryfikowanie sytuacji rodzin potrzebujących pomocy, promocja idei projektu wśród potencjalnych darczyńców oraz proponowanie nowych form pomocy. We wszystkich tych kwestiach istotny jest udział podmiotów społecznych. Obecnie z CPO współpracuje w różny sposób aż ponad 1200 podmiotów z całego kraju. Są wśród nich inne organizacje pozarządowe, instytucje publiczne (ośrodki pomocy społecznej), szkoły (tych jest już 1158) itp. Zgłaszają oni do CPO rodziny, którym niezbędna jest pomoc, weryfikują ich sytuację materialną, gromadzą informacje o potrzebach, a także promują taką formę wsparcia lub ułatwiają kontakt i przekazywanie pomocy.

Wsparcie w ramach projektu „Rodzina Rodzinie” nie ogranicza się jedynie do transferu pomocy materialnej od bardziej zamożnych do ubogich. Ważnym, choć mniej wymiernym efektem tej inicjatywy jest budowanie kapitału społecznego – więzi, współpracy, zaufania i zaangażowania. System komunikacji i przekazywania pomocy jest skonstruowany tak, by relacje międzyludzkie między obiema stronami wchodziły na wyższy poziom zaangażowania. Promowane są – oczywiście uwzględniając możliwości darczyńców – bardziej zażyłe formy pomocy, m.in. zapraszanie członków ubogich rodzin na wspólne wakacje lub oferowanie im pracy. Służy to symbolicznemu dowartościowaniu ubogich, przezwyciężeniu barier społecznych między nimi a zamożnymi oraz aktywizacji zawodowej.

Z kolei silny nacisk kładziony na udział wolontariuszy, zwłaszcza młodzieży szkolnej, ma uwrażliwiać ich na potrzeby i sytuację ubogich oraz rozbudzać zainteresowanie zaangażowaniem w działalność społeczną. Jak pisze lider programu „Rodzina Rodzinie”, Rafał Wojciechowski, „Programowi przyświecają dwa cele. Doraźny to szybka, bezpośrednia pomoc ludziom żyjącym w ubóstwie lub na jego granicy. Drugi, długofalowy, to aktywizacja społeczna i zawodowa osób objętych pomocą i ich trwałe wyjście z ubóstwa. Cel długofalowy może zostać zrealizowany poprzez budowę kapitału społecznego, niezbędnego w każdej zbiorowości, opartego na więziach społecznych i minimum zaufania pomiędzy ludźmi. Realizacja tego celu odbywa się poprzez mechanizmy angażujące prywatnych darczyńców na rzecz osób wymagających wsparcia. Te mechanizmy uruchamiają proces tworzenia więzi, przyczyniają się do budowy świadomej odpowiedzialności człowieka za człowieka”.

Program obejmuje obecnie pomocą około 5 tysięcy osób i podobną liczbę darczyńców. W rozmaite formy wsparcia tej inicjatywy zaangażowanych było i jest na przestrzeni zaledwie dwóch lat aż kilkadziesiąt tysięcy osób oraz ponad tysiąc podmiotów zbiorowych. Funkcjonowanie obsługi projektu przez CPO jest z kolei możliwe dzięki wsparciu zewnętrznemu – są to dotacje od instytucji samorządowych (Urząd Marszałkowski i Wojewódzki), z funduszy państwowych (Fundusz Inicjatyw Obywatelskich) oraz od przedsiębiorstw prywatnych (głównym sponsorem pośród nich jest firma Allianz Polska).

W efekcie cała inicjatywa stanowi ciekawe połączenie skutecznych wysiłków właściwie wszystkich rodzajów podmiotów społecznych, od państwowych i samorządowych po prywatne, od dużych instytucji po pojedyncze osoby. Równie ciekawy jest aspekt terytorialny – inicjatywa ma charakter ogólnopolski, lecz jej centralny koordynator (CPO) nie ingeruje w wiele aspektów procesu pomocy (nie ma nawet wymogu informowania CPO o tym, kiedy i jakiej pomocy jedna rodzina udzieliła innej), a w działania w ramach projektu zaangażowanych jest wiele podmiotów z lokalnych społeczności w całym kraju, często bardzo odległych od siedziby koordynatora (np. 50 szkół z woj. zachodniopomorskiego).

„Poprzez formułę programu, ograniczającą bezpośredni udział instytucji czy organizacji pozarządowych, odpowiedzialność i ciężar pomocy zostały przeniesione na osoby zainteresowane pomaganiem innym. Działania te rozpoczynają proces edukacyjny – budowy postaw społecznych i odpowiedzialności człowieka za człowieka” – deklaruje lider programu, R. Wojciechowski.

Więcej informacji o programie:
Program Rodzina Rodzinie
Centrum Projektów Obywatelskich
Dantyszka 1, 02-054 Warszawa, tel. (022) 8250551, faks (022) 825-5096, e-mail:
rw@cpo.org.pl
www.rodzinarodzinie.pl