Newsletter
Wpisz swój email, aby otrzymywać powiadomienia o nowych informacjach na naszej stronie internetowej.
Rozwój w harmonii z przyrodą

Nowatorski przykład współpracy lokalnej stanowią inicjatywy realizowane w dolinie rzeki Baryczy, położonej na styku województw dolnośląskiego i wielkopolskiego. To właśnie instytucje i organizacje „zjednoczone” położeniem w dolinie tej rzeki rozpoczęły współpracę w oparciu o lokalne zasoby przyrodnicze i dziedzictwo kulturowe.

Wspólne działania są pochodną inicjatyw zapoczątkowanych na tym terenie przed kilkoma laty przed pozarządowe organizacje ekologiczne. Starały się one zachować w dobrym stanie miejscowe dziedzictwo przyrodnicze w taki sposób, aby nie stało to w sprzeczności z działalnością gospodarczą i innymi formami aktywności ludzkiej. Wręcz przeciwnie – postanowiono tak chronić przyrodę, aby jednocześnie ułatwić rozwój społeczny. Wizja ta powstała w oparciu o analizę uwarunkowań lokalnego rozwoju. Dolina Baryczy zawdzięcza swe bogactwo przyrodnicze i różnorodność biologiczną także wielowiekowej działalności ludzkiej, przekształcającej te tereny (m.in. liczne stawy hodowlane ryb, głównie karpia, istniejące tu od XIII wieku). Jednocześnie dolina Baryczy nadal stanowi obszar cenny i unikatowy przyrodniczo, co znalazło wyraz m.in. we włączeniu jej do europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000.

Na bazie dotychczasowych rozproszonych działań, we wrześniu roku 2004 doszło w Miliczu do spotkania inicjującego powołanie grupy partnerskiej. Obecnie w jej skład wchodzą: Dolnośląska Fundacja Ekorozwoju, Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Doliny Baryczy, Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody „ProNatura”, a także 8 gmin z tego terenu – 5 z woj. dolnośląskiego (Milicz, Żmigród, Twardogóra, Cieszków i Krośnice) oraz 3 z wielkopolskiego (Odolanów, Przygodzie, Sośnie). Stale współpracują z tą strukturą dwie kolejne organizacje – Fundacja Ekologiczna „Zielona Akcja” i Forum Aktywizacji Obszarów Wiejskich.

Ta współpraca zaowocowała utworzeniem w roku 2006 Fundacji Doliny Baryczy, w której skład wchodzą przedstawiciele wymienionych podmiotów i kilku innych instytucji. Powołanie fundacji umożliwiło wykorzystanie środków unijnych z programu Leader+ na działania rozwojowe na tym obszarze. Twórcy inicjatywy deklarują: „Nasza wizja Doliny to region z dobrze chronioną przyrodą, zachowanymi tradycjami kulturowymi i gospodarką, czerpiącą swe siły z natury. Wizja ta jest podstawą naszej strategii działania”.

Utworzono biuro fundacji, które pełni funkcję koordynacyjną i stanowi zaplecze techniczne podejmowanych działań. Do konkretnych inicjatyw porozumienia należą dotychczas m.in.: szkolenia gospodarcze dla lokalnych grup działania (zarządzanie finansami, strategie promocyjne, pozyskiwanie funduszy europejskich), współtworzenie lokalnych strategii rozwoju gospodarczego, opracowanie nowatorskiego programu odnowy wsi, stworzenie programu regionalnej edukacji ekologicznej dla młodzieży.

Osobna działka tematyczna to przedsięwzięcia na rzecz rozwoju turystycznego. Grupa partnerska przygotowała koncepcję spójnego systemu turystycznych szlaków kajakowych i konnych, wsparto również organizację rodzinnego rajdu rowerowego „Rajd z polotem” oraz akcję sadzenia dębów w całym regionie. Turystyka stanowi jedną z głównych dziedzin zainteresowania grupy partnerskiej – promuje ona rozwój turystyczny w oparciu o lokalne dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe. Unikatowy charakter tego dziedzictwa ma stać się podstawą turystyki pozwalającej na wzrost zamożności regionu i jego mieszkańców. Miałaby to być zarówno turystyka „standardowa”, jak i jej bardziej kwalifikowane odmiany, m.in. tzw. bird watching, czyli obserwacje rzadkich gatunków ptaków w ich środowisku naturalnym.

Tym celom podporządkowane są imprezy promocyjne. W połowie września 2007 r. zorganizowano w Dolinie Baryczy „Dni Karpia” – cykl imprez promujących walory regionu, jego tradycje i specyfikę. Skierowane one były zarówno do gości przyjezdnych, jak i do mieszkańców, kładąc nacisk na kreowanie tożsamości lokalnej. Były to zarówno imprezy masowe „(„Święto Karpia Milickiego – Dni Doliny Baryczy”, pokaz odłowów rybackich połączony z festynem, turniej kulinarny), spotkania integracyjne (zawody wędkarskie, rajd rowerowy, zawody sportowo-pożarnicze), inicjatywy edukacyjne (warsztaty i wycieczki ornitologiczne, plener fotograficzny), a także spotkanie dyskusyjne poświęcone związkom gospodarki rybackiej z ochroną przyrody.

Oprócz tego organizowanych jest szereg drobnych konkretnych działań – począwszy od akcji sprzątania terenów przyrodniczych ze śmieci, poprzez spotkania integracyjne lokalnych grup interesu (jak producenci miodu), kończąc na warsztatach szkoleniowych dla osób prowadzących gospodarstwa agroturystyczne.

Wszystkie te inicjatywy pokazują jak stosunkowo skromnymi siłami można w oparciu o lokalną współpracę administracji samorządowej i organizacji pozarządowych stworzyć fundamenty długofalowego rozwoju regionalnego. Mirosław Boruc, prezes Instytutu Marki Polskiej, tak podsumowuje dotychczasowe wysiłki tej inicjatywy: „Kiedy mówimy o »marce Doliny Baryczy«, to  za tym określeniem stoi prawda materialna: jest dolina, o unikatowej wartości przyrodniczej i kulturowej, która może stać się siłą napędową tworzonej marki. Po drugie jest tu lokalna »klasa kreatywna«, entuzjaści, ludzie zaangażowani w działania na rzecz tego miejsca. Żeby region się rozwijał, musi być grupa ludzi, którym się chce coś zrobić i którzy wiedzą, co chcą osiągnąć. W przypadku Baryczy ten warunek również został spełniony. Oba te czynniki dają w sumie bardzo dobrą pozycję wyjściową do działań na rzecz budowy marki”.

Dodatkowe informacje:
Sekretariat Partnerstwa: Fundacja Doliny Baryczy,
ul. Kasztanowa 21, 
56-320 Krośnice,
osoba kontaktowa Inga Ozga,
ingaozga@interia.pl, www.barycz.pl

Dolnośląska Fundacja Ekorozwoju, biuro czynne 9:00-18:00,
ul. Białoskórnicza 26,
50-134 Wrocław,
tel./fax.: /71/3430849, /71/3445948,
biuro@eko.wroc.pl, www.eko.wroc.pl