Newsletter
Wpisz swój email, aby otrzymywać powiadomienia o nowych informacjach na naszej stronie internetowej.
Praktyka partnerstwa
Partnerstwo lokalne łączy zaangażowanie władz samorządowych, organizacji pozarządowych, instytucji publicznych, szkół, przedsiębiorców oraz innych instytucji i stowarzyszeń, które chcą brać udział w budowaniu zespołów lokalnego rozwoju. Celem takich grup jest efektywne rozwiązują lokalne problemy i realizują potencjał oddolnych szans rozwojowych.
 
We współczesnym świecie samorząd lokalny pełni coraz istotniejsze funkcje we wspieraniu rozwoju gospodarczego i społecznego. Aktywna administracja samorządowa może znacząco przyczyniać się do rozwoju gospodarczego lub wręcz przeciwnie - skutecznie go hamować, blokując na przykład napływ nowych inwestycji czy efektywne funkcjonowanie lokalnych przedsiębiorców.
 
Zwłaszcza administracja szczebla gminnego i powiatowego ma sporo do zdziałania w zakresie wspierania rozwoju gospodarczego. Wpływa bowiem w istotny sposób na jakość atmosfery wokół rozwoju przedsiębiorczości.
 
Ponadto administracja może podjąć efektywne działania promocyjne nastawione na pozyskanie inwestorów zewnętrznych. Na przykład niektóre gminy, powiaty, a nawet województwa samorządowe przygotowują specjalne oferty dla inwestorów, a także organizują biura obsługi inwestorów.
 
Niemniej jednak szeroko rozumiany rozwój lokalny, zwłaszcza na poziomie powiatu, wymaga zaangażowania wielu partnerów.
Administracja nie jest w stanie obecnie sama planować i wdrażać programów rozwoju, ponieważ one z natury wymagają wielostronnej kooperacji z uwagi na swój złożony charakter. Wymagają łączenia wiedzy i doświadczeń, które znajdują się w różnych grupach społecznych i instytucjach. 
 
Partnerstwo stało się odpowiedzią na specyficzne wymagania stawiane przez charakter współczesnej gospodarki, a także zmiany zachodzące w „małych ojczyznach”. Stało się ono narzędziem do budowania potencjału, który pozwala na sprawne konkurowanie z innymi społecznościami lokalnymi w zakresie jakości życia mieszkańców, a także w dostępie do środków na rozwój oraz w dostępie do inwestycji. 
 
Partnerstwo angażuje władze samorządowe, lokalne organizacje pozarządowe, instytucje publiczne, szkoły, przedsiębiorców, mieszkańców. Pozwala ono na budowanie zespołów lokalnego rozwoju, które poprzez wspólne podejmowanie inicjatywy, pozwalają lokalnym społecznościom na rozwiązywanie ich trudnych problemów. Umożliwia kształcenie i aktywizowanie lokalnych liderów, wspieranie samoorganizacji lokalnych społeczności, szybkie reagowanie na zmieniające się otoczenie, na łączenie posiadanych środków i zasobów, na tworzenie nowych inicjatyw gospodarczych i miejsc pracy.
Partnerstwo możemy rozumieć w szerokim sensie jako partnerstwo na rzecz rozwoju społeczności lokalnej – np. o zasięgu powiatowym czy gminnym, a także możemy je rozumieć w sensie wąskim jako wspólna realizacja konkretnego działania czy też projektu, co często bywa zresztą następstwem tego szerokiego partnerstwa.
 
Budowanie szerokiego partnerstwa na rzecz rozwoju społeczności lokalnej nie jest zadaniem łatwym, wymaga zwykle długotrwałej pracy. Owocuje ona jednak powstaniem zaufania partnerów do siebie, które jest podstawą do współdziałania lokalnych podmiotów. Tylko zaufanie może stworzyć grunt do tworzenia i realizowania wspólnych projektów rozwojowych na rzecz lokalnych społeczności.
 
 
Znaczna ich część finansowana była do tej pory głównie w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich (Działania 1.5, 1.6, 1.1) oraz w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (Działania 2.1, 2.3, i 2.4). Ponadto partnerstwa realizowały projekty w ramach dwóch najważniejszych inicjatyw partnerskich – Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL oraz o IW Leader +. One same w sobie nie mogłyby istnieć bez partnerstwa realizujących je podmiotów. IW EQUAL jest programem Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), którego głównym celem, jako laboratorium polityki zatrudnienia, jest testowanie i promowanie nowych, innowacyjnych sposobów zwalczania wszelkich form dyskryminacji oraz nierówności na rynku pracy. Temu celowi podporządkowana jest cała konstrukcja EQUAL . Natomiast beneficjentami pomocy IW Leader + są przede wszystkim Lokalne Grupy Działania, czyli związki partnerów publicznych i prywatnych wspólnie podejmujących działania innowacyjne związane z rozwojem obszaru wiejskiego.
 
Wady i zalety partnerstwa. Partnerstwo jak każda inna forma ludzkiego działania ma wady i zalety. Wśród podstawowych zalet partnerstwa możemy wymienić łączenie zasobów, wiedzy, umiejętności, co prowadzi do możliwości wspólnego działania. Partnerstwa stwarzają szansę na uzyskanie przewagi konkurencyjnej danej społeczności lokalnej, na przygotowanie dogłębnej analizy jej potrzeb i zasobów rozwojowych, na dobry wstęp do zwierania „małych partnerstw”, np. do realizacji konkretnych pomysłów. Ponadto partnerstwa umożliwiają odpolitycznienie procesu podejmowania decyzji oraz włączenie dotychczas biernych lokalnych podmiotów. Stanowi też ono dobre forum generowania i realizacji odważnych pomysłów.
 
Natomiast najważniejszą wadą partnerstwa wydaje się być czasochłonność jego powstawania i długi okres, po którym pojawiają się pierwsze efekty. Wymaga ono też w miarę silnego lidera, zarówno instytucjonalnego jak i personalnego. Ponadto stwarza ryzyko powstania zamkniętej grupy partnerów, która nie dopuszcza innych. Groźby związane są także z małym zaangażowaniem niektórych sektorów, szczególnie przedstawicieli firm.
 
Etapy budowania partnerstwa. Najważniejsze wydaje się uczciwe powiedzenie sobie – partnerstwo buduje się latami. Niejako z natury jest to długotrwały proces, bo takie są wymagania stawiane przez pojawienie się wzajemnego zaufania i poznawania organizacji. Czasu wymaga także zrozumienie, że partnerzy nie muszą wyłącznie konkurować na poziomie lokalnym, lecz mogą także współpracować, aby realizować swoje interesy.
 
Budowanie partnerstwa na poziomie powiatowym zaczyna się od wykreowania lidera. Zgodnie z ustawami staje się nim zazwyczaj starosta, który z jednej strony jest gospodarzem powiatu, a z drugiej osobą odpowiedzialną za jego rozwój gospodarczy i zwalczanie bezrobocia. Od strony organizacyjnej wspieraniem budowania lokalnego zespołu zajmuje się głównie powiatowy urząd pracy, który zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy może współfinansować takie działania. Ale pojawiły się także - zgodnie z ustawą - również inne instytucje, które mogą stawać się istotną częścią partnerstwa lokalnego, np. Gminne Centra Informacji. One bardzo dobrze upowszechniają informacje na temat działań partnerskich, a także stają się często miejscem spotkań członków paktów partnerskich.
 
Kolejnym etapem jest zbudowanie zespołu inicjatywnego, który zajmie się organizowaniem kolejnych spotkań, pozyskiwaniem partnerów, a także zbudowaniem listy osób zaproszonych. W zależności od wybranej metodologii, zespół ten najpierw zajmie się dogłębną analizą zasobów powiatu, jego potrzeb i możliwości rozwojowych lub od razu przejdzie do budowania zespołu projektowego. Dopiero na podstawie tej analizy tworzy możliwe ścieżki rozwoju i wizję powiatu. Następnie zespół może przejść do generowania konkretnych pomysłów i ich urzeczywistniania. Należy jednak ponownie podkreślić, że efekty wspólnego działania pojawią się po stosunkowo długim czasie współpracy zaangażowanych osób i podmiotów. Aby przyspieszyć proces powstawania zdolności do działania zespołu, konieczna jest jego stabilizacja, która powinna zostać oparta o wcześniej wypracowaną deklarację partnerstwa konkretnych podmiotów. W działaniach zespołu powinny też uczestniczyć osoby decyzyjne, tzn. kierownicy i dyrektorzy poszczególnych instytucji dysponujących konkretnymi zasobami, które umożliwiają działania. Jedynie w takiej sytuacji praca zespołu przynosi szybkie efekty, gdyż po pierwsze, mogą oni podejmować decyzje w zakresie zarówno udostępnienia zasobów, jak i przystępowania do określonych projektów, jak i są najbardziej zainteresowani odniesieniem sukcesu zespołu partnerskiego.
 
Dla trwałości i efektywności paktów partnerskich ważna jest reprezentatywność wszystkich odłamów społeczności lokalnej, tzn. samorządu, przedsiębiorców, instytucji edukacji oraz organizacji pozarządowych. Bez ich udziału we właściwej skali niemożliwe jest przeprowadzenie całościowej analizy sytuacji powiatu i jego potencjału w konkretnych sferach mających wpływ na zrealizowanie szans rozwojowych. Bezowocne stają się także próby wygenerowania dobrych pomysłów na jego rozwój, a zarazem dobrych pomysłów na kolejne projekty finansowane z funduszy strukturalnych. Umiejętność łączenia doświadczeń w danej społeczności daje jej nie tylko przewagę konkurencyjną, ale i pozwala łatwiej przezwyciężać trudności w realizacji projektów czy też w planowaniu i wdrażaniu zasad rozwoju lokalnego – szczególnie w przypadku podejmowania trudnych decyzji, na przykład lokalnych reform w systemie szkolnictwa, służby zdrowia czy też ryku pracy. Dlatego tak ważne wydaje się budowanie partnerstwa lokalnego służącego przygotowaniu projektów na nowy okres programowania 2007-2013.
Na podstawie artykułu Antoniego Sobolewskiego „Partnerstwo dla rozwoju”
w „Dialog” nr4/2006